Na pytania związane z inteligentnymi systemami sterowania w budynkach biurowych, handlowych, użyteczności publicznej itp. odpowiada Piotr Ruszniak, współwłaściciel firmy IRA Inteligentne Rozwiązania Automatyki.
Co oznacza pojęcie „inteligentny budynek”?
W inteligentnym budynku, wszystkie instalacje elektryczne zintegrowane są w jedną, inteligentną. Przymiotnik „inteligentny” oznacza w tym wypadku fakt, że poszczególne sensory komunikują się z sobą i reagują na zmiany w otoczeniu. Wykorzystując zestaw czujników i aktorów, uzyskujemy samoczynne sterowanie wyposażeniem technicznym budynku w funkcji czasu, zmian warunków pogodowych, pojawienia się użytkowników obiektu itp. Dzięki temu sterowanie systemem alarmowym, systemem SAP czy DSO, ogrzewaniem, oświetleniem, klimatyzacją, roletami nie wymaga żadnego wysiłku. Wszystkie akcje w inteligentnym budynku mogą być podejmowane przez system automatycznie.
Jakie systemy mają wykorzystanie w inteligentnym budynku?
Przede wszystkim system oświetlenia, ogrzewania, klimatyzacji i wentylacji, system przeciwpożarowy, antywłamaniowy, kontroli dostępu, telewizja przemysłowa. Wyposażamy biura również w inteligentne sale konferencyjne przy wykorzystaniu najnowocześniejszych systemów audio/video. Można pokusić się o czujniki dymu, gazu, tlenku węgla, instalację wczesnego wykrywania i sygnalizacji pożaru, system rejestracji czasu pracy, system nagłośnienia. Możliwości jest naprawdę wiele.
Jakie zalety ma wykorzystanie inteligentnego systemu sterowania w budynku biurowym?
Na inne aspekty zwracamy uwagę przy okazji domu mieszkalnego, na inne, jeśli chodzi o otoczenie pracy. W domu najważniejszy jest komfort i bezpieczeństwo. W przypadku biura, oprócz bezpieczeństwa, ważna jest możliwość ograniczenia kosztów użytkowania budynku. Zastosowanie inteligentnego systemu sterowania, poza komfortem pracy w takim miejscu, przekłada się również na:
1. Oszczędność w kosztach eksploatacji budynku - oszczędność energii.
2. Oszczędność na okablowaniu.
3. Możliwość łatwej rozbudowy systemu do kolejnych funkcjonalności, oraz pewność, że przypadku rekonfiguracji nie będzie potrzeby zmiany okablowania, a co za tym idzie - przebudowy budynku.
4. Oszczędności wynikające z kosztów prac instalacyjno-montażowych, koordynacji i współdziałania poszczególnych instalacji, uruchomienia, prac konserwacyjnych.
5. Prosta obsługa wszystkich zintegrowanych systemów oraz możliwość dozoru zdalnego.
6. Podniesienie bezpieczeństwa, funkcjonalności i standardu budynku.
7. Pewność eleganckiego i nowoczesnego wyglądu.
Czy zastosowanie inteligentnych instalacji ogranicza się jedynie do biurowców?
Inteligentne instalacje sterowania poza budynkami biurowymi mają zastosowanie również w galeriach handlowych, parkach rozrywki, butikach, budynkach użyteczności publicznej, takich jak szpitale, urzędy, kościoły, szkoły, parkingi oraz halach i obiektach przemysłowych. Realizowaliśmy projekty także dla kin i basenów.
Czy może Pan podać przykład inteligentnych budynków w naszym kraju?
Głośnym przykładem, często omawianym w mediach, jest gmach Wydziału Elektroniki Telekomunikacji i Informatyki zaprojektowany przez Politechnikę Gdańską. Firma IRA Inteligentne Rozwiązania Automatyki zrealizowała projekty dla m.in. sieci kin Silver Screen, Port Hotelu, Hotel Courtyard by Mariott oraz Hotelu Radisson w Warszawie a także kilku biurowców, w tym biurowca WARTA S.A..
Jak wygląda sterowanie zintegrowaną inteligentną instalacją?
Inteligentnymi instalacjami, w których specjalizuje się firma IRA, można sterować na trzy sposoby.
Pierwsza możliwość to kontrola połączona z wizualizacją, czyli wbudowany w ścianę monitor LCD, który pełni funkcję "centrum dowodzenia". Poza funkcją sterującą, daje również możliwość bieżącej kontroli budynku. Można sprawdzić, które urządzenia są włączone, jeśli zajdzie potrzeba wyłączyć je, włączyć oświetlenie, regulować ogrzewanie, zamknąc bądź otworzyć okna. W połączeniu z kamerami telewizji przemysłowej, panel sterowania pozwala w każdej chwili uzyskać obraz na ekranie. Równie szerokie możliwości daje sterowanie budynkiem za pomocą komputera podłączonego do Internetu. Możliwość dozoru zdalnego jest dużym ułatwieniem, kiedy zarządzamy budynkiem wielopoziomowym, o dużej powierzchni
Sterowanie odbywać może się również za pomocą pilota. Jest to szczególnie wygodne dla gości hotelowych. Obsługa ogrzewania, klimatyzacji i oświetlenia odbywa się wtedy za pomocą jednego urządzenia przypominającego wyglądem pilota do TV.
Kolejna opcja to przyciski sterujące. Mogą znajdować się w każdym pomieszczeniu lub jeden na piętrze. Często posiadają również niewielki wyświetlacz, który ma budowę segmentową - dlatego w przypadku rozbudowy systemu, dodanie kolejnej części klawiszy nie sprawia problemów.
Czym jest system kontroli dostępu w kontekście budynku komercyjnego?
Pojęciem “system kontroli dostępu” określać możemy skanery linii papilarnych, kart magnetycznych, transponderów, które ograniczają dostęp niepowołanych osób do określonych pomieszczeń lub bramki obrotowe, otwierane kartą, kodem lub przez skan palca.
System czytników kart magnetycznych oraz transponderów sprawdza się w ograniczaniu dostępu zarówno do budynku (drzwi wejściowe), jak i poszczególnych pomieszczeń gdzie przechowywane są np. ważne dokumenty, wartościowe przedmioty, serwery. Skanery linii papilarnych mają zastosowanie przy zabezpieczaniu komputerów, co eliminuje potrzebę ciągłego wpisywania hasła. Ich podstawową zaletą jest możliwość zrezygnowania z kluczy, kodów czy kart magnetycznych. Tego typu system kontroli dostępu można z powodzeniem zainstalować w domach mieszkalnych, budynkach biurowych, handlowych, hotelach.
Kontrola dostępu to również bramki obrotowe, które pozwalają na kontrolę ruchu osobowego oraz opcjonalnie – kontrolę czasu pracy. Integracja tego systemu z systemem alarmowym, to gwarancja, że w przypadku ogłoszenia ewakuacji, bramki obrotowe zostaną automatycznie otworzone, by nie blokować możliwości bezpiecznego opuszczenia terenu. Jednak miejsca gdzie niepowołane osoby wstępu mieć nie powinny, nadal będą aktywnie chronione przez system alarmowy. Bramki obrotowe z powodzeniem sprawdzają się w dużych firmach, budynkach użyteczności publicznej, zakładach pracy, supermarketach, na stadionach, na terenie basenów. Ciekawą funkcjonalnością przy bardziej zaawansowanych bramkach obrotowych jest możliwość wygenerowania danych o ilości osób przebywających w budynku – np. w przypadku ewakuacji.
Jak pracodawca może kontrolować czas pracy w nowoczesnym budynku?
Z obserwacji wynika, że firmy albo rezygnują całkowicie z kontroli obecności pracowników albo decydują się na rozwiązania bardziej nowoczesne, by uprościć związane z tym czynności. Na rynku dostępnych jest wiele modeli czytników – na kartę magnetyczną, transpondery, linie papilarne, a nawet tęczówkę oka. Warto zdecydować się na modele, które cechuje wysoka jakość wykonania, tak by były odporne zarówno na warunki atmosferyczne jak i próby zepsucia.
Ważną cechą czytników kart, linii papilarnych itp. jest to, że pozwalają na łatwa identyfikację osób, posiadają czujniki sterujące otwieraniem i zamykaniem drzwi oraz sensory alarmowe. Mogą być w pełni zintegrowane z systemem alarmowym, DSO, PPOŻ, CCTV oraz kontroli dostępu. W przypadku niebezpieczeństwa bramki automatycznie otworzą się, a korzystanie z czytnika rejestrowania czasu pracy nie będzie konieczne.
Kontrola czasu pracy ma swoje zastosowanie w przypadku dużych instytucji, przedsiębiorstw produkcyjnych, usługowych, szpitali, kompleksów biurowych, w których urzęduje wiele podmiotów, supermarketów czy hipermarketów. Podobne, mniej skomplikowane urządzenia instaluje się również na parkingach (rejestrowanie czasu postoju auta) i wypożyczalniach sprzętu.
Jakie zalety ma zastosowanie inteligentnego systemu kontroli dostępu takiego w budynku?
Przede wszystkim pozwala uzyskać dokładne dane przyjścia i wyjścia z pracy, dyscyplinuje pracowników, eliminuje tzw. „papierkową robotę” - raporty generowane są w bardzo prosty sposób. Na podstawie takich danych można szybko rozliczyć koszty pracy. Tego typu system jest również gwarancją, że do budynku nie wejdą osoby niepowołane. Decydując się na zaawansowany system kontroli czasu pracy, ma się możliwość generowania raportów z danymi osób przebywającym w określonym czasie na urlopie, na zwolnieniach lekarskich, osób spóźnionych, wychodzących wcześniej, a także wyliczać nadgodziny. Wszystkie te dane mogą być eksportowane do programów biurowych używanych przez księgowość.